Δευτέρα, 15 Μαρτίου 2004
Κεντρική εκδήλωση στο ΕΒΕΑ για την Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή

Ομιλία
Χαράλαμπος Κουρής
Πρόεδρος ΙΝΚΑ/Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος
Συντονιστής Εθνικού Συμβουλίου Καταναλωτή


Διάχυση του ανταγωνισμού
Επιθυμούμε τη διάχυση του ανταγωνισμού σε όλα τα επίπεδα. Στις τιμές ασφαλώς. Όμως και στην ασφάλεια, στην ποιότητα, στην καθαριότητα, στον πολιτισμό, στην εξυπηρέτηση, κατά αλλά και μετά την πώληση.
Στην ποικιλία επίσης, που ικανοποιεί το δικαίωμα της επιλογής.
Η παραδοσιακή ανοχή της όποιας μορφής νοθείας στο βωμό της διατήρησης πλασματικού τιμαρίθμου μπαίνει στο στόχαστρό μας.
Γνωρίζουμε ότι αυτό συνδέεται αναπόσπαστα με την ελαχιστοποίηση των τριτοκοσμικών φαινομένων της ελληνικής αγοράς και του πολυεπαγγελματισμού, τα οποία με τη σειρά τους συνδέονται με πολιτικές ανταγωνισμού.
Πολιτικές για τον εκσυγχρονισμό και την προσαρμογή των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε μια σύγχρονη αγορά, όπου ο «καθείς με τα όπλα του» να διεκδικεί την ψήφο του καταναλωτή.
Πολλές βιομηχανίες και αλυσίδες καταστημάτων εκ των πραγμάτων κινούνται σε τέτοιες κατευθύνσεις.
Είναι δέσμιες της φήμης τους και, άρα, ανεξαρτήτως προθέσεων, περισσότερο ευάλωτες. Ακόμη και στο ανθρώπινο λάθος.
Η προστασία και η διεύρυνση του μεριδίου τους στην αγορά τις υποχρεώνει σε πολιτικές προσανατολισμένες και στο συμφέρον του τελικού καταναλωτή.
Τυχόν περιπτώσεις ολιγοπωλιακών καταστάσεων, συμφωνιών ή κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης, δεν αναιρούν την ουσία και μπορούν να ελαχιστοποιηθούν. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η μη διατάραξη του κοινωνικού ιστού περισσότερο από όσο αντέχει η κοινωνία μας. Αυτό πρακτικά σημαίνει και αυτοσυγκράτηση. Μπορεί να σημαίνει και αυτοαναίρεση του λογικού στόχου κάθε επιχείρησης οποιουδήποτε μεγέθους, δηλ. του να μεγαλώνει και να μεγιστοποιεί τα κέρδη της.
Προσβλέπουμε λοιπόν και στην ανάπτυξη της συναίσθησης του κοινωνικού ρόλου των επιχειρήσεων και της κοινωνικής τους ευθύνης.
Προσβλέπουμε στην ανάληψη πρωτοβουλιών και ευθυνών από τους ηγέτες αυτών των επιχειρήσεων.
Που είχαν τη χαρά και την τιμή, μέσα στην τελευταία εικοσαετία, να γευθούν τους καρπούς μιας εντυπωσιακής διαδρομής ανάπτυξης. Την οποία οφείλουν στην αξιοσύνη και την εργατικότητά τους, αλλά την οφείλουν και στην κοινωνία, στους εργαζόμενους, στους καταναλωτές. Την οφείλουν στην πατρίδα.
Έχουν το χρέος να προετοιμάσουν τις επιχειρήσεις τους. Τη νέα γενιά των στελεχών και ηγετών της οικονομίας. Να οραματιστούν την επιχείρηση μέσα στην κοινωνία. Αυτοί που έχουν αποδεδειγμένα τις ικανότητες. Αυτοί που έχουν τη δυνατότητα να σκέπτονται το μέλλον με απαλλαγμένη σκέψη από τις τριβές και τις ανασφάλειες της καθημερινότητας.
Η ανάπτυξη σχέσεων αμοιβαίου οφέλους μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης είναι κυρίως στο χέρι τους. Το υγιές και ανεξάρτητο καταναλωτικό κίνημα δεν επιθυμεί την αναζήτηση αυτού του οφέλους σε δικαστήρια και άγονες αντιπαραθέσεις.
Το υγιές και ανεξάρτητο καταναλωτικό κίνημα σέβεται τις επιχειρήσεις. Σέβεται τα προϊόντα τους. Σέβεται τις αδυναμίες και τα λάθη τους. Αποδέχεται ότι και αυτές έχουν δικαίωμα στο λάθος. Έτσι, οι νομοθετικές κατοχυρώσεις έρχονται ουσιαστικά κατόπιν εορτής. Αφορούν όσους δυστροπούν στην αναγκαιότητα της προσαρμογής. Δεν αφορούν όσους τραβούν μπροστά. Ι θετικές εξελίξεις δεν είναι αποτέλεσμα νόμων. Είναι αποτέλεσμα πρωτοβουλιών όσων πρωτοπορούν.
Το υγιές και ανεξάρτητο καταναλωτικό κίνημα συμπαραστέκεται σε αυτές τις πρωτοβουλίες. Όπως και οι καταναλωτές, έμπρακτα, καταθέτουν την εμπιστοσύνη τους σε αυτές. Με τις καθημερινές τους επιλογές.
Οι καταναλωτές συγκροτούν ομάδες κατανάλωσης συνεχείς μέσα στο χρόνο αλλά όχι αμετακίνητες μέσα στο χώρο των προτιμήσεών τους.
Όπως και οι πολίτες όταν ψηφίζουν.

Θλιβερές συγκρίσεις
Σε όλες τις χώρες της ΕΕ –αλλού περισσότερο, αλλού λιγότερο- ακόμη και σε αρκετές από τις 10 νέες χώρες, οι Ενώσεις Καταναλωτών παρέχουν μια ποικιλία υπηρεσιών υψηλής ποιότητας στους καταναλωτές, όπως π.χ. ενημέρωση μέσα από κέντρα πληροφοριών, έντυπες και ηλεκτρονικές εκδόσεις επαγγελματικού επιπέδου, τεστ προϊόντων και υπηρεσιών, έρευνες, στατιστικές, κ.λπ., συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στη διαφανή λειτουργία της αγοράς, συνεισφέροντας στα εθνικά συστήματα εποπτείας της και στο, εν γένει, υψηλό επίπεδο ενημέρωσης-προστασίας του καταναλωτή.

Επίσης, συμμετέχουν ουσιαστικά στη διαμόρφωση και εποπτεία Πολιτικής Καταναλωτή στη χώρα τους.

Οι καταναλωτές αυτών των χωρών απολαμβάνουν αυτές τις υψηλού επιπέδου υπηρεσίες επειδή οι κυβερνήσεις τους επιδοτούν μέρος ή –σε ορισμένες περιπτώσεις– το σύνολο αυτών των υπηρεσιών, με τη μορφή της οικονομικής ενίσχυσης των φορέων που τις παρέχουν, δηλαδή των Ενώσεων Καταναλωτών, δεδομένου ότι το κίνημα των καταναλωτών είναι από τη φύση του ελλειμματικό. Οι σχετικοί προϋπολογισμοί κινούνται μεταξύ μερικών εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ μέχρι αρκετά εκατομμύρια ευρώ, ανάλογα με τη χώρα.

Στη χώρα μας, από ιδρύσεως του ΙΝΚΑ -το 1970- μέχρι σήμερα, οι Ενώσεις Καταναλωτών ουσιαστικά αυτο-χρηματοδοτούν τις υπηρεσίες που παρέχουν στους καταναλωτές, αφού η υποστήριξη από την πολιτεία είναι εξαιρετικά ισχνή αν όχι ανύπαρκτη. [Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ότι το 2003 η χρηματοδότηση των Ενώσεων Καταναλωτών στη χώρα μας δεν ξεπέρασε τις 44.027n (15 εκατ. δρχ.) που σημαίνει ότι μέρος των ενώσεων πήραν από 734n (250.000 δρχ.) έως 2.935n (1 εκατ. δρχ.) όταν το αντίστοιχο ποσό στην Πορτογαλία έφτασε τα 2.348.107n (800 εκατ. δρχ.) και στη Δημοκρατία της Τσεχίας τις 399.178n (136 εκατ. δρχ.)].

Είναι γνωστό ότι οι Ενώσεις Καταναλωτών στην Ελλάδα μπορούν να έχουν οικονομική υποστήριξη μόνο από την Πολιτεία, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το INKA παρέχει στους έλληνες πολίτες, μια σειρά από υψηλού επιπέδου υπηρεσίες, οι οποίες αναφέρονται αναλυτικά στο ειδικό έντυπο.
Όμως αυτές δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες όλωντων Ελλήνων καταναλωτών και υστερούν σε πλήθος και ποικιλία σε σύγκριση με τις – γενναία επιδοτούμενες από το κράτος – υπηρεσίες που απολαμβάνουν οι καταναλωτές των λοιπών χωρών της ΕΕ.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι ότι –σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής– ο Έλληνας Καταναλωτής, μοναδικός μεταξύ των υπόλοιπων Ευρωπαίων, αισθάνεται λιγότερο προστατευμένος στη χώρα του απ’ όσο όταν βρίσκεται σε άλλη χώρα της ΕΕ.


Να πιστοποιηθούν κατά ISO κόμματα και άλλοι φορείς
Το ΙΝΚΑ έχει προτείνει πρόσφατα την πιστοποίηση κατά ISO (International Standards Organisation) της δημόσιας διοίκησης και των φορέων της, των Ο.Τ.Α., κομμάτων, ποδοσφαιρικών ομάδων (Π.Α.Ε.) και άλλων φορέων, των οποίων η δράση και λειτουργία συνδέεται με σχέσεις, όχι μόνο πελατειακές αλλά και ιδεολογικές, συναισθηματικές, κ.λπ.
Το ΙΝΚΑ θα δώσει το παράδειγμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Η πρόταση αυτή, θα αποτελέσει αντικείμενο διεθνούς συνεδρίου, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στις αρχές Μαΐου στη Θεσσαλονίκη, με τη συνεργασία Ελληνικών και διεθνών φορέων.

Πολιτική Καταναλωτή στην Πράξη
Στη χώρα μας, η Πολιτική Καταναλωτή υπήρξε πολιτική χαμηλής προτεραιότητας για περισσότερα από 30 χρόνια, εξαντλούνταν στην ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο και υλοποιούνταν σχεδόν αποκλειστικά δια του … λόγου.

Με αφορμή την πρόσφατη λαϊκή ετυμηγορία και τη συγκρότηση της νέας κυβέρνησης, οφείλουμε να θέσουμε εκ νέου τα αιτήματα του Καταναλωτικού Κινήματος και να ζητήσουμε την έμπρακτη ανταπόκριση της νέας πολιτικής ηγεσίας.

Τώρα είναι η ώρα να αναδείξουμε την Πολιτική Καταναλωτή σε πολιτική πρώτης προτεραιότητας. Τώρα είναι η ώρα να ανοίξει ένας δημόσιος, ανοιχτός διάλογος για την Πολιτική Καταναλωτή που θέλουμε για το παρόν και το μέλλον.

Το ΙΝΚΑ, με την κοινωνική εξουσιοδότηση των 100.000 και πλέον μελών του απ’ όλη την Ελλάδα, των 47 Ενώσεων μελών του και των 35 χρόνων δράσης του, ζητά από τη νέα κυβέρνηση να προχωρήσει στην ανάπτυξη ενός μεσοπρόθεσμού Σχεδίου Δράσης 2004-2008 για την Πολιτική Καταναλωτή, σχεδίου που θα περιλαμβάνει:
· Τις ειδικές προτεραιότητες πολιτικής καταναλωτή
· Τις συγκεκριμένες δράσεις
· Χρονοδιαγράμματα υλοποίησης
· Πρόβλεψη των πιστώσεων για την υλοποίησή τους

Το Σχέδιο Δράσης 2004-2008 για την Πολιτική Καταναλωτή θα πρέπει:
· να συνταχθεί στο πλαίσιο ενός δημόσιου, ανοιχτού, ειλικρινούς και αποτελεσματικού διαλόγου με τους εμπλεκόμενους κοινωνικούς φορείς και
· να ολοκληρωθεί σε σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα και πάντως όχι πέραν των έξη μηνών.
Βασικά στοιχεία αυτού του Σχεδίου Δράσης θα πρέπει να είναι:
1. H ενεργοποίηση, αναβάθμιση και αναδιοργάνωση των αρμοδίων υπηρεσιών και φορέων
2. Η ενίσχυση των Ενώσεων Καταναλωτών,
· τόσο θεσμικά ως προς τον ανεξάρτητο ρόλο τους στην ανάπτυξη και υλοποίηση Πολιτικής Καταναλωτή
· όσο και οικονομικά στην κατεύθυνση της επιδότησης παροχής υψηλής ποιότητας υπηρεσιών ανεξάρτητης ενημέρωσης και υποστήριξης προς τους Έλληνες Καταναλωτές (θεσμοθετημένοι και επαρκείς πόροι)
3. Η δημιουργία ανεξάρτητου οργανισμού για την πραγματοποίηση και δημοσίευση δοκιμών προϊόντων και υπηρεσιών με στόχο την παροχή ενημέρωσης προς τον καταναλωτή, στο πρότυπο του γερμανικού μοντέλου (Stiftung Warentest)
4. Η ψήφιση νέου Νόμου για τον Καταναλωτή

Εν τω μεταξύ, με άμεσες ενέργειές της η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να προχωρήσει στην άμεση οικονομική ενίσχυση των Ενώσεων Καταναλωτών για την υλοποίηση συγκεκριμένων Σχεδίων Δράσης κατά την – δύσκολη λόγω και των Ολυμπιακών Αγώνων – φετινή χρονιά.


Η ‘τρομοκρατία’ της σαλμονέλωσης
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ΑΘΗΝΑ 2004 κινδυνεύουν από πολλές πλευρές.
Σαλμονελώσεις, σαλάτες ‘ξου’ και εν γένει διαφορετική μεταχείριση ξένων, καραβίσιες τιμές, διπλομισθώσεις, ανάδυση μετριότητας σε προϊόντα και υπηρεσίες, αθέτηση υποχρεώσεων, απατηλές υποσχέσεις, αισχροκέρδεια, καπέλα κ.α.
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ΑΘΗΝΑ 2004 κινδυνεύουν από κακούς επαγγελματίες κάθε κλάδου. Κινδυνεύουν ακόμη από την όρεξη για ‘πλιάτσικο’, την οποία άνοιξε η προοπτική αυξημένης επισκεψιμότητας της χώρας μας εξ αιτίας των αγώνων.
Κινδυνεύουμε αντί να εκθέσουμε να εκτεθούμε.

Υπηρεσία Προστασίας Τουριστών ΙΝΚΑ
H Υπηρεσία Προστασίας Τουριστών του ΙΝΚΑ εξελίσσεται σε έναν ευρύτερο φορέα, ο οποίος θα μπορέσει να καλύψει τις ανάγκες του 2004, στο πρότυπο των αντίστοιχων φορέων της Ατλάντα & του Σίδνεϊ.
Συγκεκριμένα, το ΙΝΚΑ – Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος, σε συνεργασία με τους φορείς των κοινωνικών εταίρων της αγοράς, δημιούργησαν ‘Οργανισμό Προστασίας Καταναλωτών - Τουριστών Ολυμπιακών Αγώνων’.
Η δράση της Υπηρεσίας Προστασίας Τουριστών ΙΝΚΑ θα υποστηρίζεται από εξειδικευμένο προσωπικό, μόνιμα, έκτακτα και κινητά Κέντρα Πληροφοριών-Καταγγελιών, Γραφείο Νομικής Υποστήριξης, Ανοιχτή Τηλεφωνική Γραμμή (11721) και από τις υφιστάμενες Κινητές Μονάδες Πληροφόρησης ΙΝΚΑ (πρόκειται για αυτοκίνητα διαμορφωμένα σε γραφεία και εξοπλισμένα κατάλληλα, όπως πχ οπτικοακουστικά, Η/Υ, εκθετήρια, ενεργειακή αυτονομία κλπ).
Oι μονάδες αυτές μπορούν να αυξηθούν και σε αυτές να προστεθούν ειδικά περίπτερα σε κεντρικά σημεία της Αθήνας και έξω από τα στάδια.

Παράλληλα οι οργανώσεις – μέλη του ΙΝΚΑ στην περιφέρεια θα ανταποκριθούν ανάλογα και αντίστοιχα, για να εξυπηρετήσουν την προ, κατά και μετά τους αγώνες, αύξηση της τουριστικής επισκεψιμότητας από τους επισκέπτες – καταναλωτές του ΑΘΗΝΑ 2004.
Ήδη, μέσω των Διεθνών Οργανώσεων Καταναλωτών αλλά και μέσω των διεθνών τουριστικών γραφείων, ενημερώνονται και θα ενημερωθούν πρόσθετα οι επισκέπτες της χώρας, για τις διευθύνσεις, τηλέφωνα, fax, e-mail κλπ. και την ιστοσελίδα (www.inka.gr), από τα οποία και με τα οποία, μπορούν να αντλήσουν πληροφόρηση, ενημέρωση, μεσολάβηση ή βοήθεια, ανεπηρέαστη από εμπορικές και εθνικιστικές σκοπιμότητες.
H λειτουργία της υπηρεσίας αυτής εντάσσεται στο πλαίσιο της λειτουργίας του Eυρωπαϊκού Kέντρου Kαταναλωτή Aθήνας του INKA.

Είναι εμφανές ότι η προσπάθεια για το 2004 πρέπει να έχει ευεργετικές επιπτώσεις και προ του 2004 αλλά και ύστερα από αυτό, στην καθημερινή πρακτική όλων των επιχειρήσεων, σε όφελος του καταναλωτή, του υγιούς εμπορίου, της εθνικής οικονομίας και της εικόνας της τουριστικής Ελλάδος.
Προς αυτήν την κατεύθυνση θα πρέπει να κινηθούν όλοι οι παράγοντες.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΙΝΚΑ, αρχίζει εκτεταμένη ραδιοτηλεοπτική και μέσω του τύπου εκστρατεία (επισυνάπτονται δείγματα) προκειμένου όλη η χώρα να γίνει μια ‘επιχείρηση φιλότιμο’, μια ‘επιχείρηση χαμόγελο’ και να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις των δράσεων της παράνομης και αντικοινωνικής κερδοσκοπίας.


Η διατροφή επαναποκτά ταξικά χαρακτηριστικά
Την τελευταία 25ετία, η διατροφή έδειχνε να έχει χάσει, για τη συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας των προηγμένων οικονομικά χωρών, τα ταξικά χαρακτηριστικά των προηγούμενων 10ετιών.

Με εξαίρεση τις κοινωνικές ομάδες, οι οποίες για διαφόρους λόγους βρίσκονταν στο περιθώριο και στα όρια της φτώχειας, στα περισσότερα νοικοκυριά η σύνθεση του καθημερινού φαγητού ήταν περίπου η ίδια ανεξάρτητα από εισόδημα, επάγγελμα, μόρφωση, τόπο κατοικίας, κ.λπ.

Η αύξηση της κατανάλωσης του κρέατος κατά 155% μέσα σε 20 χρόνια, των γαλακτοκομικών κατά 55%, της ζάχαρης κατά 118%, αλλά και η αντίστοιχη μείωση των δημητριακών κατά 17%, των οσπρίων κατά 36%, κ.ο.κ., έδειχνε, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΝΚΑ, ότι η διατροφή είχε πάρει έναν διαταξικό χαρακτήρα, αλλά και είχε ταυτόχρονα προσανατολιστεί σε επικίνδυνες διαιτητικές συμπεριφορές, ιδιαίτερα στη νέα γενιά.

Η συμμετοχή του έτοιμου φαγητού από το 1984 μέχρι σήμερα αυξήθηκε κατά 956% και από το 1993 μέχρι σήμερα κατά 231%.

Η άνιση εξέλιξη των τιμών ανάμεσα στα μη τυποποιημένα και μη επώνυμα προϊόντα (φρούτα, λαχανικά, κρέατα, ψάρια, τυροκομικά) και στα τυποποιημένα–επώνυμα τρόφιμα συνέβαλε σε αυτή την εξέλιξη.

Aνεπάρκεια συστήματος
Με το σημερινό σύστημα, το διαθέσιμο στελεχιακό δυναμικό (με τις αδυναμίες συντονισμού και διασποράς του), το διαθέσιμο εξοπλισμό από τη μια και τον τεράστιο αριθμό των προς έλεγχο σημείων παραγωγής και διάθεσης τροφίμων, αντιστοιχεί 1 έλεγχος σε κάθε σημείο, κάθε 8 χρόνια.

Στροφή στα φθηνότερα
Η στροφή των καταναλωτών σε φθηνότερες κατηγορίες τροφίμων είναι δεδομένη (κατεψυγμένα, αμυλώδη, προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας).

Όμως «το φθηνό το κρέας, το τρώνε οι σκύλοι».
Η προσπάθεια των εξουσιαστών της διεθνούς αγοράς τροφίμων, να παράγουν τρόφιμα «δύο ταχυτήτων», φθηνότερα και αμφίβολης ποιότητας έως επικίνδυνα, για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, και ασφαλέστερα για τα υψηλότερα εισοδήματα, πρέπει να προσκρούσει στην αντίθεση όλων των πολιτών, οι οποίοι να διεκδικήσουν τρόφιμα, αλλά και γενικά προϊόντα και υπηρεσίες με ένα ελάχιστο αποδεκτό όριο υγιεινότητας και ασφάλειας. Όπως και στον τομέα της Yγείας και της Παιδείας, στους οποίους οι περισσότεροι Έλληνες κάνουμε ταξικές υπερβάσεις για να αγοράσουμε ένα ανεκτό επίπεδο υπηρεσιών. Πρέπει να αποκρούσουμε τα ταξικά χαρακτηριστικά στην Παιδεία και στο μη ξενοδοχειακό μέρος της Υγείας και να πολεμήσουμε με κάθε τρόπο την επάνοδο, αλλά και τα υπολείμματα ταξικών χαρακτηριστικών στη διατροφή


Tο συστήμα εποπτείας
Το σύστημα εποπτείας της αγοράς, τελούσε υπό πλήρη κατάρρευση μέχρι πρότινος, με αποτέλεσμα να τίθεται εν κινδύνω η δημόσια υγεία, η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων, οι θέσεις εργασίας, ο κοινωνικός ιστός και ο υγιής ανταγωνισμός.
Τα αίτια τα οποία είχαν προκαλέσει την κατάρρευση του συστήματος συνοψίζονται στους παρακάτω παράγοντες:

01. Επικέντρωση του μεταξύ των επιχειρήσεων ανταγωνισμού στις τιμές
02. Σύγκρουση μεταξύ φορέων παραγωγής και φορέων εμπορίας τροφίμων κ.ά.
03. Μονοσήμαντη πολιτική για την ένταξη στη Νομισματική Ενωση
04. Ανοχή της νοθείας στον βωμό του τιμαρίθμου
05. Μείωση της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων
06. Νέες κοινωνικά ανελαστικές κατηγορίες δαπανών
07. Ανάδυση της τάξης των νεόπτωχων
08. Ανατροπές στην εισοδηματική πολιτική
09. Μη ορθολογική διαχείριση οικογενειακών προϋπολογισμών
10. ʼνιση κατανομή δαπανών εξαιτίας ταξικών υπερβάσεων σε παιδεία–υγεία
11. Ανταγωνισμός μεταξύ Υπουργείων – Λευκές απεργίες.
12. Πολιτική αυτονόμηση των νομαρχών.


Η εικόνα της αγοράς
Η υπονόμευση της αμοιβής της εργασίας, μέσα από διαδικασίες παράνομης αντικοινωνικής κερδοσκοπίας, υποβάθμισης των ποιοτήτων, νοθείας, αποτελεί ουσιαστικά μείωση των αποδοχών των εργαζομένων.
Δεν έχει καμία αξία, αν ό,τι κερδίζουμε με το ένα χέρι, στη φάση της εργασίας, το χάνουμε από το άλλο στη φάση της κατανάλωσης.
Το ΙΝΚΑ / Γενική Oμοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος & οι οργανώσεις–μέλη του ΔΕΝ διεκδικούν μόνο τα βασικά Δικαιώματα του Καταναλωτή. Γιατί αυτά τα δικαιώματα είναι αυτονόητα.
Διεκδικούν ένα 8ο Δικαίωμα: Το Δικαίωμα στο «Περιττό».
Το οργανωμένο και ανεξάρτητο καταναλωτικό κίνημα δεν διαπραγματεύεται τα αυτονόητα. Διεκδικεί τα δικαιώματα που υπερβαίνουν τη μιζέρια όλων όσων με πράξεις ή παραλείψεις υποβαθμίζουν τη ζωή μας:

• Των παραγόντων που δεν κάνουν το καθήκον τους
• Των κερδοσκόπων που υπονομεύουν την υγεία και την ασφάλειά μας
• Των μηχανισμών διάσπασης και χειραγώγησης των καταναλωτών
• Των γραφειοκρατών που λαφυραγωγούν σε βάρος μας
• Των ανεχόμενων τη νοθεία στο βωμό της διατήρησης πλασματικού τιμαρίθμου.

Aσφαλώς οι συνθήκες παραγωγής τροφίμων και άλλων επώνυμων τυποποιημένων προϊόντων έχουν θεαματικά βελτιωθεί την τελευταία 25ετία. Το ίδιο συμβαίνει και στις συνθήκες διακίνησης, διανομής, αποθήκευσης, συντήρησης, έκθεσης, πώλησης.
Δεν υπάρχει καμιά σύγκριση ανάμεσα στο σήμερα και στο χθες.
Σήμερα βρισκόμαστε σε καλύτερη κατάσταση από χθες και ασφαλώς σε χειρότερη από αύριο.
Μπορεί να υπάρχουν ασφαλώς ακόμη πολλά και δισεπίλυτα προβλήματα: Αντιθέσεις, τριβές, επί μέρους διαφοροποιήσεις.

Όμως η συνολική εικόνα είναι θετική και στη δημιουργία της έχουν συμβάλει όλοι οι παράγοντες.
Η «ιερότητα» της στιγμής όπου ο εργαζόμενος ανταλλάσσει το προϊόν του έντιμου μόχθου του, με προϊόντα και υπηρεσίες, για τα παιδιά του, την οικογένειά του, τον εαυτό του, παραμένει.
Είναι η καθημερινή δικαίωση της εργασίας όλων μας:
Η ανταλλαγή του προϊόντος της εργασίας με αγαθά και υπηρεσίες των οποίων έχουμε πραγματική, αλλά και συναισθηματική ανάγκη.

Είτε είναι τρόφιμα και άλλα προϊόντα είτε είναι υπηρεσίες υγείας, μόρφωσης, τουρισμού, ασφάλειας, ψυχαγωγίας.
Προσβλέπουμε σε μία αγορά όπου τα μεγέθη των επιχειρήσεων θα παίζουν ρόλο στη διαφοροποίηση των παρεχόμενων εξυπηρετήσεων στον τελικό καταναλωτή.
Όλα τα μεγέθη όμως θα πρέπει να του διασφαλίζουν το ελάχιστο.
Που είναι τα προϊόντα και υπηρεσίες με ένα ελάχιστο και αποδεκτό επίπεδο ποιότητας, επάρκειας και ασφάλειας σε ανάλογη τιμή.
Συχνά η αγωνία της επιβίωσης οδηγεί σε αντικοινωνικές πρακτικές. Το ίδιο και ο άκριτος ανταγωνισμός ή η επικέντρωσή του σε αυτό που φαίνεται: στις τιμές.

Χάνουμε την αγορά
Η κατάσταση αυτή οδηγεί και σε σταδιακή αντικατάσταση ελληνικών προϊόντων. Πολλές επιχειρήσεις, σε τομείς ακραίου ανταγωνισμού κλείνουν, ενώ άλλες συντηρούνται ανορθόδοξα. Αυτό τελικά θα οδηγήσει στην πλήρη κατάρρευση της ελληνικής βιομηχανίας και βιοτεχνίας, στην εξευτελιστική αγορά ορισμένων μονάδων από τους ξένους και σταδιακά στην εξάρτηση και των αλυσίδων από τις πολυεθνικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΝΚΑ, σε σημαντικές κατηγορίες τροφίμων (αμυλώδη, προϊόντα κρέατος, τυποποιημένα ή επεξεργασμένα αγροτικά προϊόντα, κ.λπ.) η υπερτιμολόγηση φθάνει στο 30%.
Αλλά και μεταξύ των αλυσίδων υπάρχει άνισος ανταγωνισμός μετά την οργάνωση και των μικρών ομάδων / καταστημάτων σε κοινοπραξίες αγορών.
Oι τελευταίες δεν προσφέρουν το ίδιο σέρβις (π.χ. κεντρικές αποθήκες) όπως οι οργανωμένες αλυσίδες, απαιτούν όμως τα ίδια ή και μεγαλύτερα ποσοστά εκπτώσεων.
Είναι χαρακτηριστικό ότι συχνά προσφέρονται σε οργανωμένες αλυσίδες πρόσθετες εκπτώσεις… χωρίς να ζητηθούν.

O θετικός ρόλος των super markets στη διαμόρφωση του κόστους ζωής κινδυνεύει, από τις τυχόν ακρότητες της μίας ή της άλλης πλευράς, από την επικέντρωση του ανταγωνισμού μόνο σε αυτό που φαίνεται, δηλαδή στις τιμές, και από την μη παρέμβαση των αρμόδιων Υπουργείων σε ό,τι αφορά στην ποιότητα των προϊόντων και των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Η Πολιτεία δεν πρέπει να περιοριστεί στην άσκηση πολιτικής τιμών και τιθάσευσης του πληθωρισμού μέσω των αλυσίδων. Η πρακτική αυτή οδηγεί σε κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια του καταναλωτή, σε αθέμιτο ανταγωνισμό, σε κατάρρευση του κοινωνικού ιστού και σε κλείσιμο, συρρίκνωση ή εξαγορά των ελληνικών βιομηχανιών και βιοτεχνιών.
Αγορά πολλών ταχυτήτων
Η αγορά επιβιώνει με την προεξόφληση του εισοδήματος των καταναλωτών μέσω πιστωτικών καρτών και με τη διαρκή «φυγή προς τα εμπρός», πρακτική άλλωστε που ακολουθούν όχι μόνο οι καταναλωτές, αλλά και οι έμποροι. Πρακτική όμως επικίνδυνη, στο βαθμό που η σταδιακή μεγέθυνση των κυλιομένων πιστώσεων και οι επιβαρύνσεις που αυτές συνεπάγονται φτάνουν σε οριακό επίπεδο, με αποτέλεσμα:

- Oι μεν καταναλωτές να αγοράζουν ακριβότερα και να πληρώνουν τόκους υπερημερίας όταν αδυνατούν να είναι εμπρόθεσμοι. Η αγορά με πιστωτικές είναι ουσιαστικά ασύμφορη.
- Oι καταναλωτές το 1992 χρωστούσαν στις τράπεζες 100 δις δρχ.
Δέκα χρόνια μετά χρωστούν περίπου ένα τρις δραχμές.


Η μείωση του μεριδίου
Τα οργανωμένα καταστήματα αξιοποιούν τις επικοινωνιακές τους δυνατότητες, λόγω μεγέθους και διασποράς σημείων πώλησης και αντίστοιχης οργανωτικής και οικονομικής δυνατότητας, στις αγορές με δόσεις και στις πιστωτικές κάρτες.
Έτσι αυξάνουν το μερίδιό τους στην αγορά, σε βάρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες δεν έχουν επιτύχει μέχρι σήμερα αντίστοιχες επικοινωνιακές, προμηθευτικές και οργανωτικές δομές.
Είναι σαφές ότι έχει περιοριστεί πολύ ο αριθμός των καταναλωτών οι οποίοι κάνουν αγορές με δυνατότητα πληρωμής σε μετρητά, αξιοποιώντας υφιστάμενες αποταμιεύσεις ή εισοδηματικές δυνατότητες. Oρισμένα διαρκή προϊόντα, κυρίως το αυτοκίνητο, αλλά και νέες «ανάγκες», όπως το κινητό τηλέφωνο, απορροφούν σημαντικό ποσοστό του εισοδήματος, το οποίο αρχίζει να λείπει από τις αναγκαίες αγορές σε άλλους τομείς.
O περιορισμός των δαπανών στον τομέα ψυχαγωγία/τουρισμός και ένδυση/υπόδηση, έχει πλέον μονιμοποιηθεί για ορισμένες κοινωνικές ομάδες, μέρος των οποίων ήδη μειώνει τις δαπάνες του ακόμα και στον τομέα διατροφής, προκειμένου να συντηρήσει το κοινωνικό «στάτους», το οποίο συνηθίσαμε να εκτιμούμε με βάση την κατοχή ορισμένων προϊόντων και τη χρήση ορισμένων υπηρεσιών.

Το 71% περίπου των αγορών σε αξία γίνεται με πιστωτικές κάρτες, κυρίως στον τομέα της ένδυσης και υπόδησης, και ιδιαίτερα από άνδρες αγοραστές.

Η αύξηση των παραπόνων για τις τράπεζες, είναι της τάξεως του 205%.
Χρειαζόμαστε μηχανισμούς πρόληψης, τιθάσευσης των αντικοινωνικών πρακτικών και αυστηρής εφαρμογής των υφιστάμενων διατάξεων.
Oι συνεχείς αλλαγές τιμών αδιαφανοποιούν την αγορά και καθιστούν επιχειρήσεις και καταναλωτές θύματα του αθέμιτου ανταγωνισμού.
Στην πρόσφατη έρευνα του ΙΝΚΑ διαπιστώθηκε αλλαγή τιμών σε 280 διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, γεγονός που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από αλλαγές τιμών σε επίπεδο χονδρικής ή άλλες αιτίες.


35 χρόνια ΙΝΚΑ
Η γεύση της γνώσης
Η γνώση είναι δύναμη

Βαδίζοντας στα 35 χρόνια του INKA

Tο INKA δεν έχει, όπως και κανείς δεν έχει, μία «πενικιλίνη» για κάθε οικονομική και κοινωνική ασθένεια του τόπου μας. Προσπαθεί όμως να εκφράσει όλους αυτούς που υποφέρουν περισσότερο από τις ασθένειες αυτές.
Tους πολίτες-καταναλωτές, οι οποίοι δεν ζητούν τίποτε περισσότερο αλλά και τίποτε λιγότερο από το να απολαμβάνουν τη δίκαιη ανταπόδοση του έντιμου μόχθου τους, με την αγορά και χρήση ασφαλών προϊόντων και επαρκών υπηρεσιών, που αυτοί επιλέγουν, σε τιμές λογικές, εναρμονισμένες με την προσφερόμενη ποιότητα. Oι καταναλωτές συγκροτούν ομάδες κατανάλωσης συνεχείς μέσα στο χρόνο αλλά όχι αμετακίνητες μέσα στο χώρο των προτιμήσεών τους. Όπως και ως πολίτες. Όταν ψηφίζουν.

Φτάνει πια
Φτάνει πια με την Παράνομη Κερδοσκοπία και την Αισχροκέρδεια. Φτάνει πια με τους Μεσάζοντες και το Παραεμπόριο. Φτάνει πια με τη Νοθεία, τους Γ.T.O., τα Φυτοφάρμακα, τις Διοξίνες, τις Ορμόνες. Ζητούμε να τεθεί τέρμα στο διατροφικό εφιάλτη. Φτάνει πια με την εκμετάλλευση στον τομέα της Παιδείας και της Υγείας. Φτάνει πια με τα Πανωτόκια και τις Πιστωτικές Κάρτες. Φτάνει πια με τις ανασφαλείς Ασφαλιστικές. Φτάνει πια με τα Κέντρα Αδυνατίσματος, τις Χρονομεριστικές Μισθώσεις, τις Παραπλανητικές Πωλήσεις. Φτάνει πια με τις κακές υπηρεσίες στον Τουρισμό και τις Συγκοινωνίες. Φτάνει πια με τα Ελαττωματικά Προϊόντα, τις Πλασματικές Εκπτώσεις, τα Σχολικά Κυλικεία, τα Επικίνδυνα Παιχνίδια. Φτάνει πια με την εκμετάλλευση της ιδιότητας του Φιλάθλου – Πελάτη των Γηπέδων. Φτάνει πια με τη Ρύπανση και Μόλυνση του Περιβάλλοντος. Φθάνει πια η υπονόμευση της ποιότητας ζωής.
Διεκδικούμε το δικαίωμα στο «περιττό». Απαιτώντας σήμερα το δικαίωμα στο αυτονόητο. Tην εφαρμογή του νόμου.

Ψύλλοι στ’ άχυρα;
H καθημερινή δημοκρατία απαιτεί καθημερινή συμμετοχή. Οι πολίτες, οι ενεργοί πολίτες, χωρίς να αδιαφορούν για τα μεγάλα εθνικά θέματα, αγωνίζονται και διεκδικούν καθημερινά τη βελτίωση της ζωής τους. Ζητάνε ψύλλους στ’ άχυρα; Όχι ασφαλώς. Δεν επιτρέπουν όμως στην, συχνά, χυδαία επικαιρότητα να τους αποπροσανατολίζει ή να τους κάνει να ξεχνούν το κόστος της ζωής, τη μόλυνση του περιβάλλοντος, την παιδεία, την υγεία και τόσα άλλα.


Ήρθε η ώρα των πολιτών
Πραγματικά ήρθε η ώρα των πολιτών. Των ενεργών πολιτών. Γι’ αυτό δημιουργήθηκε το INKA/Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας και οι οργανώσεις-μέλη του. Το INKA είναι ένας φορέας που έχει βασικό σκοπό την προώθηση και υπεράσπιση των συμφερόντων όλων των πολιτών και την προαγωγή - αναβάθμιση της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής, σε κάθε τομέα.

Το νόημα και το μήνυμα της συσπείρωσης των πολιτών, σε μία ένωση πολιτών-καταναλωτών, είναι αυτονόητο. Το INKA στοχεύει στη δημιουργία μιας οργάνωσης από τους πολίτες και όχι για τους πολίτες. Στοχεύει στην ανάπτυξη ενός διεκδικητικού κινήματος ενεργών πολιτών, ανεξάρτητα από πολιτικές τοποθετήσεις. Στοχεύει στην ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών και στην καταπολέμηση όχι μόνο της άρνησης αλλά και της επίφασης συμμετοχής. Aν ανήκετε σε αυτήν την κατηγορία πολιτών, ελάτε μαζί μας.

Ένα καλύτερο σήμερα
Δεν ζητάμε τίποτα περισσότερο αλλά και τίποτα λιγότερο από το να απολαμβάνουμε τη χρήση δημοσίων και ιδιωτικών προϊόντων και υπηρεσιών, σε τιμή και ποιότητα που να αποτελούν τη δίκαιη ανταπόδοση του μόχθου και της προσφοράς μας. Πριν από το αύριο ζητάμε ένα καλύτερο σήμερα.

Ελάτε μαζί μας. Όσο περισσότεροι τόσο πιο δυνατοί.
Ένα κίνημα βάσης των ίδιων των πολιτών αναπτύσσεται σε όλη τη χώρα. Πάρτε μέρος σε αυτό ή δημιουργήστε το. Από την Κρήτη μέχρι την Αλεξανδρούπολη. Από την Κέρκυρα μέχρι τη Ρόδο. Σε κάθε πόλη και χωριό. Σε κάθε γειτονιά, στα μεγάλα αστικά κέντρα. Για κάθε τομέα κοινωνικής και οικονομικής ζωής.

Σ’ αυτό τον τόπο ζούμε και θα ζήσουμε. Τον κληρονομήσαμε από τους γονείς μας αλλά ταυτόχρονα τον έχουμε δανειστεί απ’ τα παιδιά μας. Γι’ αυτό έχουμε την πρόσθετη ευθύνη να μη βολευόμαστε με έτοιμες απαντήσεις σε κάθε πρόβλημα αλλά να τις αναζητούμε. Προσπαθώντας να εκφράσουμε αυτούς που υποφέρουν περισσότερο. Για να κάνουμε καλύτερο και τον τόπο και τη ζωή μας.
Ας φάνε μόνοι τους, οι πάσης φύσεως, παράνομοι κερδοσκόποι.
Εμείς δε θα κάτσουμε στο τραπέζι τους.