AI Index: EUR 44/001/2005 Αθήνα, 16 Ιανουαρίου 2005

ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Τουρκία: Προκαλεί αποστροφή το κλείσιμο
της Ομάδας Πρόληψης Βασανιστηρίων
Επιστολή έχει απευθύνει η Διεθνής Αμνηστία στον Πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου Ιζμίρ (Σμύρνης), κ. Νεβζάτ Ερντεμίρ, εκφράζοντας την αποστροφή της για την απόφαση του Δικηγορικού Συλλόγου, στις 7 Δεκεμβρίου 2004, να διαλύσει την Ομάδα Πρόληψης Βασανιστηρίων του. Το έργο της Ομάδας άνοιγε νέους δρόμους για την απόδοση δικαιοσύνης σε θύματα βασανιστηρίων και το κλείσιμό της αποτελεί οπισθοχώρηση στον αγώνα κατά των βασανιστηρίων. Η Διεθνής Αμνηστία ζήτησε από τον Δικηγορικό Σύλλογο να επανεξετάσει την απόφασή του.

Η Διεθνής Αμνηστία τόνισε επίσης την τεράστια ανησυχία της για τις αναφορές, σύμφωνα με τις οποίες η διοίκηση του Δικηγορικού Συλλόγου Ιζμίρ (Σμύρνης) κατέσχεσε φακέλους και ηλεκτρονικούς υπολογιστές από τα γραφεία της Ομάδας Πρόληψης Βασανιστηρίων στις 7 Ιανουαρίου. Τα αρχεία αυτά περιείχαν εμπιστευτικές μαρτυρίες, φωτογραφίες και άλλα στοιχεία που σχετίζονται με περίπου 575 αιτήσεις από θύματα βασανιστηρίων. Η Διεθνής Αμνηστία εκφράζει την ανησυχία ότι οι αιτούντες ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με τον κίνδυνο παρενοχλήσεων, κράτησης ή ακόμα και νέων βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης. Ως εκ τούτου ζήτησε επειγόντως διευκρινίσεις για το πού βρίσκονται αυτά τα αρχεία.

Σε δήλωσή του προς τον Τύπο, με ημερομηνία 13 Δεκεμβρίου, ο κ. Νεβζάτ Ερντεμίρ δήλωσε ότι ένας από τους λόγους για τους οποίους κλείνει την Ομάδα Πρόληψης Βασανιστηρίων ήταν ότι ένα πρόγραμμα, το οποίο η Ομάδα συντόνιζε, λάμβανε χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση που, όπως ισχυρίστηκε ο κ. Ερντεμίρ, είχε αποστολή να διαιρέσει την Τουρκία και να βλάψει το εθνικό της συμφέρον, μεταξύ άλλων μέσω της δημιουργίας «ανεξάρτητου Κουρδιστάν». Ο κ. Ερντεμίρ δήλωσε ότι το κλείσιμο της Ομάδας ήταν απαραίτητο προκειμένου να προληφθούν «καταστροφές για τη Δημοκρατία μας, το Έθνος μας και τον Λαό μας» και ότι «καταγγέλλει σφόδρα αυτήν την πρωτοβουλία [την Ομάδα Πρόληψης Βασανιστηρίων], που υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και που καταφέρεται, υπό το όνομα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κατά της ενότητας και ακεραιότητας της χώρας μας». Επέκρινε επίσης τη συνεργασία της Ομάδας με διεθνείς οργανώσεις –περιλαμβανομένης εννοείται της Διεθνούς Αμνηστίας.

Η απόφαση να κλείσει η Ομάδα Πρόληψης Βασανιστηρίων μοιάζει να αντιβαίνει στο ʼρθρο 95 του τουρκικού Νόμου περί ʼσκησης της Δικηγορίας, το οποίο αναφέρει ότι ένα από τα καθήκοντα των Διοικητικών Συμβουλίων των Δικηγορικών Συλλόγων στην Τουρκία πρέπει να είναι να «προστατεύουν και να υπερασπίζονται την πρωτοκαθεδρία του νόμου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να εργάζονται για την εφαρμογή τους».

Γενικές πληροφορίες

Η Ομάδα Πρόληψης Βασανιστηρίων ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 2001 από τον Δικηγορικό Σύλλογο Ιζμίρ (Σμύρνης) με σκοπό την παροχή νομικής βοήθειας στα θύματα βασανιστηρίων και τον αγώνα για την απομάκρυνση όλων των εμποδίων, στον τουρκικό νόμο και την πρακτική, που θα μπορούσαν να αποτρέψουν την επιτυχή ποινική δίωξη των δραστών. Η Ομάδα παρέχει νομική υποστήριξη σε άτομα που διαμαρτύρονται για κακομεταχείριση και βασανιστήρια από αστυνομικούς. Παρακολουθεί συστηματικά όλα τα στάδια των νομικών διαδικασιών που ακολουθούν και παρεμβαίνει όταν είναι απαραίτητο καταθέτοντας προσφυγές και οργανώνοντας ιατρική τεκμηρίωση. Το έργο της Ομάδας διεξάγεται εν μέρει από επαγγελματικό προσωπικό αλλά κυρίως από περισσότερους από 250 δικηγόρους του Δικηγορικού Συλλόγου που εργάζονται εθελοντικά.