Στρασβούργο, 16 Δεκεμβρίου 2004

Έλλειψη πολιτικής βούλησης της Κομισιόν και του Συμβουλίου για οποιαδήποτε εξαίρεση δημόσιων δαπανών από τον υπολογισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος

Ο Ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Νίκος Βακάλης έθεσε κατά την ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο το εξής ερώτημα: "Συμφωνείτε ότι οι δημόσιες δαπάνες για την έρευνα αποτελούν στρατηγικές δαπάνες υψίστης προτεραιότητας για την Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι ως τέτοιες δικαιολογείται να εξαιρεθούν από τα κριτήρια του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης;"

Η Επιτροπή δηλώνει κατ' αρχήν αντίθετη με την εξαίρεση συγκεκριμένων κατηγοριών δαπανών από τον υπολογισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια ρύθμιση θα αυξήσει de facto το ανώτατο όριο του 3% για το δημοσιονομικό έλλειμμα, οδηγώντας σε αυξήσεις του δημόσιου χρέους και μακροπρόθεσμα σε υψηλότερα επιτόκια. Επιπλέον, δηλώνει ευθέως ότι φοβάται πως η στοιχειοθέτηση ειδικής εξαίρεσης για τις δαπάνες για την έρευνα μπορεί ενδεχομένως να ωθήσει τα Κράτη Μέλη σε ανακατάταξη των δημόσιων δαπανών τους, με κίνδυνο να έχουμε φαινόμενα "κατάχρησης" αυτής της εξαίρεσης. Τόσο η Επιτροπή όσο και το Συμβούλιο διστάζουν να διαχωρίσουν τις δαπάνες για έρευνα από άλλες δαπάνες (όπως η υγεία, η εκπαίδευση ή η άμυνα) με το σκεπτικό ότι μία εξαίρεση θα άνοιγε το δρόμο και για σωρεία άλλων εξαιρέσεων.

"Θα συμφωνούσα με την άποψη του Συμβουλίου και της Επιτροπής αν συζητούσαμε για οποιοδήποτε άλλο θέμα πλην της έρευνας. Η έρευνα είναι το θεμέλιο της Λισσαβόνας", δηλώνει ο κ. Βακάλης.

Θέλοντας να ενισχύσει τη θέση του Συμβουλίου ο κ. A. Nicolaï, εκ μέρους της Ολλανδικής Προεδρίας και του Συμβουλίου, έφερε τα παραδείγματα της Φινλανδίας και της Σουηδίας, των μοναδικών χωρών της ΕΕ που έχουν επιτύχει το στόχο του 3% σε δαπάνες για την έρευνα χρησιμοποιώντας πλεονάσματα του προϋπολογισμού τους. Παράλληλα, αναφέρθηκε και στην περίπτωση της Γερμανίας και της Γαλλίας, χώρες με μεγάλα ελλείμματα του προϋπολογισμού, που παρ' όλα αυτά έχουν πετύχει σχετικές δαπάνες του 2,5% και 2,2% αντίστοιχα. "Δε θεωρούμε ότι το Συμβούλιο περιορίζει την έρευνα και την τεχνολογία. Εμείς θεωρούμε ότι αυτό το επίτευγμα είναι θέμα εθνικών προτεραιοτήτων."

Το Συμβούλιο, ενώ τοποθετείται και αυτό "κατά" οποιασδήποτε εξαίρεσης, αφήνει ελαστικότερα περιθώρια για μια εκ των υστέρων εκτίμηση σε περιπτώσεις υπέρβασης του ανώτατου ορίου του επιτρεπόμενου ελλείμματος. Σημειωτέον ότι η θέση αυτή του Συμβουλίου κινείται στα πλαίσια της άποψης ορισμένων χωρών όπως η Γαλλία και Γερμανία, οι οποίες είναι διατεθειμένες να αποδεχθούν, αν όχι εξαιρέσεις, τουλάχιστον κάποια «ελαφρυντικά» σε περίπτωση υπέρβασης του ανώτατου ορίου του ελλείμματος στο τέλος του έτους, αν η υπέρβαση αυτή δικαιολογείται από διαρθρωτικές επενδύσεις του Κράτους στην έρευνα και την καινοτομία.