Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,



Bαθύτατη συγκίνηση με διακατέχει καθώς καλούμαι αυτή τη στιγμή να αναλάβω τα καθήκοντα του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων, εγκαινιάζοντας την 11η περίοδο Προεδρευομένης Δημοκρατίας της χώρας μας. Ως πρώτη μου υποχρέωση αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω από βάθους καρδιάς, τους συμπολίτες μου που με ανέδειξαν για άλλη μία φορά βουλευτή του ελληνικού κοινοβουλίου, να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου προς το κόμμα και τον Πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας που με επρότειναν για το προεδρικό αξίωμα και να ευχαριστήσω τους συναδέλφους που με ετίμησαν με την ψήφο τους. Εκφράζω επίσης τον σεβασμό μου προς την κρίση και εκείνων που δεν με εψήφισαν. Πρόθεση και επιθυμία μου είναι πάντως να ασκήσω τα καθήκοντά μου με αντικειμενικότητα και αμεροληψία ως Πρόεδρος όλων των πτερύγων της Βουλής και να μετουσιώσω σε πράξη την αγωνία όλων μας: να αναδείξουμε τον ρόλο του Κοινοβουλίου ως βασικού θεσμού της κοινοβουλευτικής μας δημοκρατίας, να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών προς αυτόν και να καλλιεργήσουμε τον ελεύθερο και ακώλυτο διάλογο ως προϋπόθεση σωστών αποφάσεων.

Καθώς μάλιστα συμβαίνει να είμαι η πρώτη γυναίκα, που καταλαμβάνει το αξίωμα του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων, αισθάνομαι την διάκριση αυτή από τη μία πλευρά ως δικαίωση των αγώνων όλων μας, ανδρών και γυναικών, για την ουσιαστική κατάκτηση της ισότητας στη χώρα μας, και από την άλλη βαριά την ευθύνη για την ανταπόκριση στην πρόκληση αυτή.

Σημαντικός παράγων, που ταυτόχρονα διευκολύνει, αλλά και επιβαρύνει το έργο μου είναι ότι διαδέχομαι στην Προεδρία της Βουλής τον απερχόμενο αγαπητό μας Πρόεδρο κ. Απόστολο Κακλαμάνη, έπειτα από 11 και πλέον χρόνια συνεχούς θητείας. Αποτελεί κοινή διαπίστωση και εμπειρία όλων μας των παλαιοτέρων βουλευτών ότι ο κ. Κακλαμάνης αφήνει προς συνέχιση λαμπρή παρακαταθήκη σε όλους τους τομείς: στον τομέα των κοινοβουλευτικών διαδικασιών, στον τομέα των υποδομών, στον τομέα της προβολής του Κοινοβουλίου στην κοινωνία. Με τη σύμπραξη όλων μας και καθ’ υπέρβασιν των εντάσεων, που μοιραία προκαλεί η κομματική αντιπαράθεση, είναι αλήθεια ότι δρομολογήθηκαν έως σήμερα σημαντικές καινοτομίες. Τώρα δεν απομένει παρά να τις αξιολογήσουμε, να τις βελτιώσουμε και να τις προωθήσουμε προς τον μοναδικό κοινό στόχο: την συνεχή αναβάθμιση του Κοινοβουλίου στην συνείδηση όλων μας και στην συνείδηση των πολιτών.

Νομίζω ότι μπορώ στο σημείο αυτό, διερμηνεύοντας τα αισθήματα όλων να εκφράσω θερμές ευχαριστίες στον Πρόεδρο κ. Κακλαμάνη για τη συμβολή του και να ευχηθώ καλή συνέχεια στο έργο, που του ανέθεσε ο ελληνικός λαός. Η πείρα του θα είναι πάντα πολύτιμη, ενώ η αγάπη του για τη Βουλή είναι δεδομένη.



Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,



εισερχόμαστε ήδη στη δεύτερη τετραετία του 21ου αιώνα και γίνονται εμφανέστεροι οι κίνδυνοι και οι προκλήσεις για την κοινοβουλευτική δημοκρατία, που είχαν αρχίσει να παρατηρούνται στα τέλη του προηγούμενου αιώνα.

- Το φάσμα της τρομοκρατίας που απλώνεται σε όλο τον κόσμο έπληξε ήδη σοβαρά την Ευρώπη. Δεν προσβάλλει μόνο τα ατομικά αγαθά του καθενός, αλλά συνιστά απειλή και για τη δημοκρατία, καθώς κλονίζει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς την προστατευτική λειτουργία της πολιτειακής εξουσίας. Επιπλέον προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις καταστολής, αντιδράσεις που κινούνται στα όρια των παγιωμένων δικαιοπολιτκών αρχών.

- Οι νέες συνθήκες λειτουργίας της οικονομίας, τις οποίες δημιουργεί η παγκοσμιοποίηση, επιδρούν και στον τρόπο άσκησης των πολιτειακών λειτουργιών, ιδίως στον τομέα της νομοθετικής αρμοδιότητας. Ο κανόνας δικαίου δεν παράγεται πια πάντα και μόνο στο Κοινοβούλιο. Σημαντική εξουσία θέσης κανόνων δικαίου μεταφέρεται στην εκτελεστική εξουσία με την ευρύτατη χρήση εξουσιοδοτήσεων, μεταφέρεται επίσης κατά περίπτωση σε άλλες αρχές, όπως είναι οι Κεντρικές Τράπεζες ή ο νεοπαγής θεσμός των ανεξαρτήτων αρχών και άλλες. Αλλά και οι τάσεις απευθείας διαπραγμάτευσης των κανόνων δικαίου μεταξύ της εκτελεστικής εξουσίας και κοινωνικών φορέων και η μετατροπή των Κοινοβουλίων λίγο ή πολύ σε όργανα επικύρωσης αποφάσεων, που ελήφθησαν αλλού, αποδυναμώνει τον βασικό θεσμό, με τον οποίο εκφράζεται ακέραια η λαϊκή κυριαρχία, δηλαδή το Κοινοβούλιο.

Οι τάσεις αυτές συμπίπτουν μάλιστα κατά μοιραίο τρόπο και με την πορεία προς την ευρωπαϊκή ενοποίηση, όπου είναι γνωστές οι πιέσεις που δέχονται τα εθνικά Κοινοβούλια. Είναι άλλωστε εμφανής ο πραγματικά ηγεμονικός ρόλος των Κυβερνήσεων κατά τη διαδικασία δημιουργίας της Ενωμένης Ευρώπης, αλλά και η αγωνιώδης προσπάθεια που καταβάλλεται για τη διάσωση του ρόλου των εθνικών κοινοβουλίων στο ευρωπαϊκό σύστημα διακυβέρνησης. Δεν γνωρίζουμε ποια θα είναι η τύχη της Συνταγματικής Συνθήκης. Γεγονός είναι πάντως, ότι ο προβληματισμός είναι έντονος και παρήγορη είναι επίσης η φροντίδα που καταβάλλεται για την οργανική σύνδεση των εθνικών κοινοβουλίων με τον ευρωπαϊκό κορμό. Είναι κοινός τόπος ότι παρ’ όλες τις προσπάθειες θεσμικού περιορισμού του γνωστού δημοκρατικού ελλείμματος της Ευρώπης, δεν θα παύσει ποτέ η δημοκρατική αρχή να λειτουργεί γνήσια και αυθεντικά μόνο στα πλαίσια του εθνικού κράτους.

- Τέλος δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε και τις αρνητικές επιρροές που ασκούν άλλοι κοινωνικοί παράγοντες στην εικόνα που έχουν οι πολίτες για την πολιτική και τους πολιτικούς. Από τη μία πλευρά η παρατηρούμενη γενικά αδυναμία του κοινωνικού κράτους να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των πολιτών, με συνέπεια οδυνηρά φαινόμενα όπως η ανεργία, η ανασφάλεια, η φτώχεια, η υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, και από την άλλη η παρεμβολή των Μ.Μ.Ε. με τη δημιουργία ενίοτε πλασματικών εικόνων, έχουν δημιουργήσει μια γενική αποστροφή από την πολιτική.

Έτσι το Κοινοβούλιο επωμίζεται το κύριο βάρος να αποκαθιστά συνεχώς στη συνείδηση των πολιτών το γόητρο και τη σημασία της πολιτικής.

Όλα τα παραπάνω θέλω να πιστεύω πάντως ότι δεν συνιστούν διαδικασίες χωρίς επιστροφή. Αντίθετα, μάλιστα, η διεξαγόμενη αυτή τη στιγμή σε ευρωπαϊκό επίπεδο συζήτηση για την λεγόμενη «αυτοαποδυνάμωση» των Κοινοβουλίων και η αναζήτηση τρόπων αναχαίτισης της πορείας αυτής με την εισαγωγή νέων ενδοκοινοβουλευτικών θεσμών είναι ένα υγιές δείγμα για τις αντοχές και τις δυνάμεις άμυνας της δημοκρατίας. Στην γηραιά ήπειρο το κράτος δικαίου έχει βαθιές ρίζες.

Εδραία είναι, λοιπόν, η πεποίθησή μου ότι το Κοινοβούλιο, για να διασφαλίσει τον σημαντικό ρόλο που επιβάλλεται να διαδραματίζει στη λειτουργία του πολιτεύματος, αλλά και για να εκφράζει την λαϊκή κυριαρχία την οποία ενσαρκώνει, οφείλει να λειτουργεί αναπτύσσοντας στο υψηλότερο δυνατό σημείο δύο αρετές: ποιότητα και γνησιότητα.

Ποιότητα στις διαδικασίες και στις αποφάσεις, στις οποίες καταλήγει, και γνησιότητα έκφρασης των κομμάτων και των βουλευτών ώστε να διατυπώνεται ακώλυτα και να πραγματώνεται η λαϊκή βούληση. Η Βουλή των Ελλήνων βρίσκεται αυτή τη χρονική στιγμή στην ευνοϊκή θέση να πορεύεται με βάση το αναθεωρημένο Σύνταγμα και τον αναπροσαρμοσμένο Κανονισμό λειτουργίας του σώματος. Έγιναν σημαντικές μεταβολές στον τρόπο διεξαγωγής των εργασιών μας με στόχο την αναβάθμιση των κοινοβουλευτικών επιτροπών και αντίστοιχα την αποσυμφόρηση της Ολομέλειας, ώστε να ασχολείται με γενικότερες συζητήσεις. Ο χρόνος εφαρμογής του συστήματος είναι βραχύς για να εξαχθούν δεσμευτικά συμπεράσματα. Πιστεύω όμως ότι η περίοδος που αρχίζει είναι ακριβώς ο κατάλληλος χρόνος για να αξιολογηθούν οι καινοτομίες και να βελτιωθούν. Πρωταρχική σημασία στο σημείο αυτό έχει η αρμονική συνεργασία με την Κυβέρνηση και μεταξύ των κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή, ώστε να διαρρυθμίζεται ισόρροπα ο πολιτικός λόγος.

Ο λαός μας εψήφισε, κύριοι συνάδελφοι, για να τον εκπροσωπούμε εδώ στη Βουλή, όπου λαμβάνονται κρίσιμες αποφάσεις για τη ζωή και την ευημερία του. Μας εψήφισε για να ακούει τον λόγο του μέσω ημών πρωτευόντως εδώ, και όχι στα “τηλεοπτικά παράθυρα”, πράγμα που απαιτεί σωστή οργάνωση του κοινοβουλευτικού χρόνου και πλήρη αξιοποίηση από εμάς των δυνατοτήτων που προσφέρονται.

ʼλλωστε διαθέτουμε ήδη ένα σημαντικό βήμα προβολής, τον τηλεοπτικό δίαυλο της Βουλής, ο οποίος και την επικοινωνία μας με τους πολίτες εξασφαλίζει, αλλά και σε μέσο διαπαιδαγώγησης στην κοινοβουλευτική δημοκρατία μπορεί να εξελιχθεί.

Επανερχόμενη τώρα στο θέμα που έθεσα στην αρχή για την ανάγκη ενδυνάμωσης των Κοινοβουλίων, αισθάνομαι ότι και η Βουλή των Ελλήνων οφείλει να αναλάβει στα πλαίσια του Συντάγματος ενεργότερο εποπτικό ρόλο στη λειτουργία του κράτους, αξιοποιώντας τους νέους συνταγματικούς θεσμούς. Η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής μπορεί π.χ. να συμβάλει ουσιαστικότερα στο γενικό αίτημα διαφάνειας στο δημόσιο βίο και ιδίως στην παρακολούθηση του έργου των Ανεξαρτήτων Αρχών, συμπεριλαμβανομένης βέβαια και της λειτουργίας των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.

Οφείλει πάντως πολύ περισσότερο η Βουλή να διασφαλίζει την διαφάνεια και στο δικό της έργο, στον τρόπο δηλαδή συζήτησης και ψήφισης των νομοσχεδίων. Στους αιφνιδιασμούς της τελευταίας στιγμής έχουν τεθεί ήδη σοβαροί φραγμοί με το Σύνταγμα και τον Κανονισμό. Βελτιώσεις μπορούν και άλλες να γίνουν. Εκείνο πάντως που προέχει είναι το ύφος και το ήθος, με το οποίο ασκούμε το έργο μας από όποια πολιτική θέση είμαστε ταγμένοι.

Σπουδαίο μέλημα είναι επίσης η προάσπιση του κύρους του βουλευτικού αξιώματος που διεθνώς, αλλά και στη χώρα μας, δεν βρίσκει την πρέπουσα αναγνώριση και τιμή. Δεν είναι του παρόντος η ανάλυση των λόγων. ʼλλωστε την πρωταρχική ευθύνη για την εικόνα που καλλιεργείται έχουμε εμείς οι ίδιοι. Το κτίσιμο της προσωπικότητας και η ακτινοβολία του καθενός μας είναι δικό του έργο. Η Βουλή όμως μπορεί να παρέμβει επικουρικά, πιστεύω και αποτελεσματικά, παρέχοντας μέσα και τρόπους για την αναγκαία άμυνα, αν όχι και αντεπίθεση. Ήδη υπάρχουν πολλές διευκολύνσεις σε επιστημονική υποστήριξη και σε υλικοτεχνική και τεχνολογική υποδομή, που διευκολύνουν το έργο μας. Δυστυχώς και αυτές συχνά γίνονται αντικείμενο κακόβουλης κριτικής. Μεγαλύτερη αξία όμως έχει η θεσμική παρέμβαση της Βουλής για την προστασία του βουλευτικού αξιώματος τόσο όταν προσβάλλεται έξωθεν, όσο και για την αντίθετη περίπτωση, όπου το κύρος του υποσκάπτεται έσωθεν. Γι’ αυτό και η πρόσφατη διαμόρφωση της Επιτροπής Δεοντολογίας, που έδωσε ήδη δείγμα γραφής στο θέμα της βουλευτικής ασυλίας, μπορεί να εξελιχθεί σε όργανο πολύπλευρης προστασίας και προαγωγής του κύρους του βουλευτικού αξιώματος.

Δεν θα έπρεπε ασφαλώς να κλείσω χωρίς αναφορά και στην άλλη όψη της Βουλής, ως πόλου έλξης όχι μόνο λόγω πολιτικού ενδιαφέροντος, αλλά και εξ αιτίας της κοινωνικής και πολιτιστικής προσφοράς της. Η Βουλή έχει ήδη σοβαρή ανταπόκριση στην κοινωνία και ως χώρος πολιτισμού. Με τις μόνιμες και περιοδικές εκθέσεις της, με την συνεχώς εμπλουτιζόμενη καλλιτεχνική συλλογή της, με τις χιλιάδες μαθητών και σπουδαστών που την επισκέπτονται και ασφαλώς, με το προσεχές άνοιγμα της ιστορικής σημασίας Βιβλιοθήκης της στο κοινό της Αθήνας θα έλθει ακόμα πιο κοντά στον πολίτη και θα μπει στη ζωή του.

Η αξία αυτής της προσφοράς της Βουλής γίνεται ακόμη πιο σημαντική ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων. Το μεγάλο αυτό εθνικής σημασίας εγχείρημα που συμπίπτει με την αρχομένη κοινοβουλευτική περίοδο είναι υπόθεση όλων και η Βουλή στηρίζει τις σχετικές προσπάθειες. Το αληθινό πνεύμα των Ολυμπιακών Αγώνων οφείλει να λάμψει στη χώρα τους και μάλιστα να συνδεθεί με το μέγιστο πανανθρώπινης αξίας δημιούργημα της αρχαίας Αθήνας, την Δημοκρατία.

Η δράση του Κοινοβουλίου μας, όπως φάνηκε, είναι πολυσύνθετη και εκτεταμένη. Δεν θα μπορούσε μετά βεβαιότητος να επιτευχθεί, εάν δεν υποστηριζόταν από το προσωπικό της Βουλής κάθε κατηγορίας και διαβάθμισης. Πρόκειται για τους συνεργάτες μας που προσφέρουν υψηλής ποιότητας επιστημονική και διοικητική υποστήριξη, χωρίς την οποία δεν θα υπήρχε αποτέλεσμα. Γι’ αυτό και έχουν την αναγνώριση και την φροντίδα μας.





Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,



Θέλω να τελειώσω απευθυνόμενη προς τους πολλούς νέες και νέους συναδέλφους. Η ανανέωση είναι πηγή ζωής και είμαστε ευτυχείς για την νέα πνοή που θα εμφυσήσουν στο Σώμα. Στη διάθεσή τους είναι ολόκληρη η Βουλή με την έμψυχη και την υλικοτεχνική υποδομή της. Στόχος είναι να εξοικειωθούν άμεσα με τους κανόνες λειτουργίας και να ενστερνισθούν τον αδιαφιλονίκητο στόχο όλων μας: να θέτουμε κανόνες δικαίου, δίκαιους και αποτελεσματικούς και πρώτοι εμείς να τους σεβόμαστε και να τους εφαρμόζουμε.



Σας ευχαριστώ πολύ.